Why is it good to eat apricots? (Zasto je dobro jesti kajsije?)

Content:

1. What are apricots?
2. Where do apricots come from?
3. Health benefits of apricots
4. What are apricots combined with?
5. Who are apricots especially useful for?
6. Who are apricots not good for?
7. Glycemic index and glycemic load of apricots
8. How to choose and store apricots?
9. The use of apricots in kitchen 
10. Interesting facts about apricots
11. Nutritional values ​​per 100 g (fresh apricots)

Apricot is one of the most recognizable summer fruits thanks to its orange-yellow color, soft flesh and refreshing taste that balances between sweet and slightly sour. Apart from being delicious, apricots also have a very rich nutritional profile, so they are often considered a fruit that combines enjoyment and functional nutrition.

This article explains what apricots are, where they come from, what their health benefits are, how they are used in food and who they are especially good for.

1. What are apricots?

Apricots are stone fruits, which means that they have one hard stone in the middle that surrounds the seed. They belong to the rose family (Rosaceae), as well as peaches, plums and almonds, with which they share common botanical characteristics.

Their exterior is velvety, while the interior is juicy and soft. The color varies from light yellow to intense orange, depending on the variety and maturity.

The taste is characteristic: slightly sweet with a refreshing sour note.

Apricots are eaten in several ways:

• fresh, as a fruit snack
• dried, as a concentrated source of energy
• in the form of jam and marmalade
• in compotes and juices
• as an addition to cakes and salads

2. Where do apricots come from?

The origin and distribution of apricots

Apricots come from central Asia, most often from the area of ​​today's China and Kazakhstan. It is believed that they spread from there via trade routes to the Middle East, Europe and the rest of the world.

Today it is successfully cultivated in warm and temperate climates. The largest producers are countries with long, warm summers and mild winters, because apricots require specific climatic conditions for good growth and quality fruit.

In the Balkans, apricots are grown in many regions, and local varieties are especially valued for their pronounced taste and aroma.

3. Health benefits of apricots

Regular consumption of apricots can contribute to various aspects of health, especially when they are part of a balanced nutrition.

Apricots are good for:

1. Skin health

Apricots are rich in vitamin A and beta-carotene, which help skin regeneration and can contribute to a healthier and more even complexion. The antioxidants in them help fight oxidative stress.

2. Vision support

Beta-carotene is converted in the body into vitamin A, which is important for eye health and night vision.

3. Better digestion

The fiber in apricots contributes to regular digestion and gut health. They have a mild effect on intestinal transit and can help with sensitive digestion.

4. Strengthening immunity

Vitamin C and antioxidants contribute to strengthening the body's defense system.

5. Heart health

Potassium helps maintain normal blood pressure, while antioxidants support blood vessel health.

6. Hydration

Due to their high water content, apricots contribute to the hydration of the body, especially during the warm months.

4. What are apricots combined with?

Apricots are very flexible in cooking and can be used in sweet and savory combinations.

They go well with:

• Buttermilk, Greek yogurt and kefir
• oat flakes - rolled oats and other flakes such as rye flakes, barley flakes, wheat flakes
• walnuts, almonds and hazelnuts
• honey and lemon
• other fruits such as peaches, bananas and berries
• chicken, turkey and mild cheeses in savory dishes

Apricots are suitable for breakfast, snacks, desserts and light summer meals.

5. Who are apricots especially useful for?

Apricots can be a good choice for:

• people who want better digestion and fiber intake
• people who need extra potassium in their nutrition
• people who take care of skin and eye health
• athletes who need quick, natural energy
• children and adults as a light and nutritious snack

Thanks to their low caloric value, they often fit into nutrition plans for weight control - weight loss.

6. Who are apricots not good for?

Apricots are recommended or should be eaten with caution in:

1. A person with an allergy to apricots or other stone fruits (peaches, plums, cherries, almonds). 
2. A person with severe irritable bowel syndrome (IBS), especially if they are bothered by sorbitol or higher amounts of fiber. Larger amounts of apricots can cause bloating, gas or diarrhea.
3. People who have diarrhea or a sensitive stomach, because fiber and sorbitol can worsen the symptoms.
4. A person with advanced kidney disease who must limit potassium intake. Apricots contain a moderate amount of potassium, so the amount should be in accordance with the recommendation of a doctor or dietician.
5. A person with an allergy to birch pollen, as some may develop oral allergy syndrome. It causes itching or burning in the mouth after consuming fresh apricots.
6. For people with diabetes, fresh apricots are not prohibited. On the contrary, they have a medium glycemic index and can be part of the diet in moderate quantities. Usually 2-4 medium apricots with a meal or snack (not by themselves) is a reasonable amount, depending on the individual's eating plan.

It is important to distinguish between fresh and dried apricots. Dried apricots have significantly more natural sugars per serving, so they are eaten in smaller quantities.

7. Glycemic index and glycemic load of apricots

• Glycemic Index (GI) tells you how quickly sugar enters your blood. Glycemic Load (GL) tells you how much sugar is in a normal serving. 

Fresh apricots have a glycemic index (GI) of around 34. This means they are low GI food. They digest slowly and cause a gentle, steady rise in blood sugar instead of a sudden spike.

GI is a scale from 0 to 100. It measures how quickly food turns into sugar in your body and raises blood sugar. Foods with a GI of 55 or lower are "low" and are great for controlling blood sugar.

The glycemic load (GL) takes into account the size of the serving. Fresh apricots have a GL of about 3.8. Any GL below 10 is considered very low.

8. How to choose and store apricots?

When buying apricots, it is important to pay attention to several things:

• the color should be uniform, without green parts
• the fruit should be slightly soft, but not gooey
• the smell should be sweet and pleasant

Unripe apricots can be left at room temperature to ripen, while ripe ones can be stored in the refrigerator to stay fresh longer.

They can usually be stored in the refrigerator for several days, while longer storage is achieved by freezing or drying.

9. The use of apricots in cooking

Apricots are used in many recipes and forms:

• fresh in fruit salads
• as an ingredient in smoothies and creams
• in cakes, pies and tarts
• in jams and marmalades
• as an addition to meat dishes in sweet and salty combinations

Dried apricots are especially popular as an energy snack because they have a concentrated flavor and natural sugars.

10. Interesting facts about apricots

• Apricots are one of the oldest cultivated fruit species
• There are hundreds of varieties with different shades of taste and color
• Dried apricots have a significantly more intensive nutritional profile per gram compared to fresh ones
• The apricot tree blooms very early, which makes it sensitive to spring frosts.

11. Nutritional values ​​per 100 g (fresh apricots):

Note on the nutritional value of apricots

Nutritional values ​​depend a lot on the ripeness of the apricot and the apricot variety. 

Calories: 48 kcal 

Proteins: 1.4 g 

Carbohydrates: 11.1 g 

Sugars: 9.2 g 

Fats: 0.4 g 

Saturated fat: 0.03 g 

Monounsaturated fats: 0.17 g 

Polyunsaturated fats: 0.09 g 

Fiber: 2.0 g 

Water: 86.4 g 

Sodium: 1 mg 

Cholesterol: 0 mg

VITAMINS: 

Vitamin A (RAE): 96 µg 

Beta-carotene: 1094 µg 

Vitamin C: 10 mg 

Vitamin E: 0.89 mg 

Vitamin K: 3.3 µg 

Vitamin B1 (thiamine): 0.03 mg 

Vitamin B2 (riboflavin): 0.04 mg 

Vitamin B3 (niacin): 0.6 mg 

Vitamin B5 (pantothenic acid): 0.24 mg 

Vitamin B6: 0.05 mg 

Folate (B9): 9 µg

MINERALS: 

Potassium: 259 mg 

Phosphorus: 23 mg 

Calcium: 13 mg 

Magnesium: 10 mg 

Iron: 0.4 mg 

Zinc: 0.2 mg 

Manganese: 0.1 mg 

Copper: 0.1 mg 

Sodium: 1 mg 

Selenium: 0.1 µg

Conclusion

Apricots are much more than just a summer fruit. They are nutritionally rich, versatile in use and associated with numerous health benefits. Whether eaten fresh, dried or in the form of desserts, they easily fit into the daily diet.

Thanks to the combination of taste, nutrients and ease of use, apricots occupy a special place among fruits that are both tasty and useful for the body.

Sadržaj:

1. Sta su kajsije?
2. Odakle potiču kajsije?
3. Zdravstvene koristi kajsija
4. Sa čime se kajsije kombinuju?
5. Kome su kajsije posebno korisne?
6. Za koga kajsije nisu dobre?
7. Glikemijski indeks i Glikemijsko opterecenje kajsija
8. Kako izabrati i čuvati kajsije?
9. Upotreba kajsija u kulinarstvu
10. Zanimljivosti o kajsijama
11. Nutritivne vrednosti po 100 g (sveže kajsije)

Kajsija je jedno od najprepoznatljivijih letnjih voća zahvaljujući svojoj narandžasto-žutoj boji, mekanom mesu i osvežavajućem ukusu koji balansira između slatkog i blago kiselog. Osim što su ukusne, kajsije imaju i veoma bogat nutritivni profil, pa se često smatraju voćem koje spaja uživanje i funkcionalnu ishranu.

Ovaj članak objašnjava šta su kajsije, odakle potiču, koje su njihove zdravstvene prednosti, kako se koriste u ishrani i kome posebno prijaju.

1. Šta su kajsije?

Kajsije su koštuničavo voće, što znači da u sredini imaju jednu tvrdu košticu koja okružuje seme. Spadaju u porodicu ruža (Rosaceae), kao i breskve, šljive i bademi, sa kojima dele zajedničke botaničke karakteristike.

Njihova spoljašnjost je baršunasta, dok je unutrašnjost sočna i mekana. Boja varira od svetlo žute do intenzivno narandžaste, u zavisnosti od sorte i zrelosti. 

Ukus je karakterističan: lagano sladak sa osvežavajućom kiselkastom notom.

Kajsije se jedu na više načina:

• sveže, kao voćna užina
• sušene, kao koncentrisan izvor energije
• u obliku džema i marmelade
• u kompotima i sokovima
• kao dodatak kolačima i salatama

Odakle potiču kajsije?

2. Poreklo i rasprostranjenost kajsija

Kajsije potiču iz centralne Azije, najčešće iz područja današnje Kine i Kazahstana. Smatra se da su se odatle širile putem trgovačkih ruta ka Bliskom istoku, Evropi i ostatku sveta.

Danas se uspešno gaje u toplim i umerenim klimama. 

Najveći proizvođači su zemlje koje imaju duga, topla leta i blage zime, jer kajsija zahteva specifične klimatske uslove za dobar rast i kvalitetan plod.

Na Balkanu se kajsije uzgajaju u mnogim regionima, a posebno su cenjene domaće sorte zbog izraženog ukusa i arome.

3. Zdravstvene koristi kajsija

Redovno konzumiranje kajsija može doprineti različitim aspektima zdravlja, posebno kada su deo uravnotežene ishrane.

Kajsije su dobre za:

1. Zdravlje kože

Kajsije su bogate vitaminom A i beta-karotenom, koji pomažu regeneraciju kože i mogu doprineti zdravijem i ujednačenijem tenu. Antioksidansi u njima pomažu u borbi protiv oksidativnog stresa.

2. Podrška vidu

Beta-karoten se u organizmu pretvara u vitamin A, koji je važan za zdravlje očiju i noćni vid.

3. Bolje varenje

Vlakna u kajsijama doprinose redovnoj probavi i zdravlju creva. Blago deluju na crevni tranzit i mogu pomoći kod osetljive probave.

4. Jačanje imuniteta

Vitamin C i antioksidansi doprinose jačanju odbrambenog sistema organizma.

5. Zdravlje srca 

Kalijum pomaže u održavanju normalnog krvnog pritiska, dok antioksidansi podržavaju zdravlje krvnih sudova.

6. Hidratacija

Zbog visokog sadržaja vode, kajsije doprinose hidrataciji organizma, posebno tokom toplih meseci.

4. Sa čime se kajsije kombinuju?

Kajsije su veoma fleksibilne u kulinarstvu i mogu se koristiti u slatkim i slanim kombinacijama.

Dobro se slažu sa:

• Jogurtom, grckim jogurtom i kefirom
• ovsenim pahuljicama ili drugim vrstama pahuljica
• orasima, bademima i lešnicima
• medom i limunom
• drugim voćem poput breskvi, banana i bobičastog voća
• piletinom, ćuretinom i blagim sirevima u slanim jelima

Kajsije su pogodne za dorucak, uzinu, dezerte i lagane letnje obroke.

5. Kome su kajsije posebno korisne?

Kajsije mogu biti dobar izbor za:

• osobe koje žele bolju probavu i unos vlakana
• ljude kojima je potreban dodatni kalijum u ishrani
• osobe koje vode računa o zdravlju kože i očiju
• sportiste kojima treba brza, prirodna energija
• decu i odrasle kao lagana i hranljiva užina

Zahvaljujući niskoj kalorijskoj vrednosti, često se uklapaju i u planove ishrane za kontrolu telesne mase - mršavljenje.

6. Za koga kajsije nisu dobre?

Kajsije se preporučuju ili ih treba jesti oprezno kod:

1. Osoba sa alergijom na kajsije ili drugo koštuničavo voće (breskve, šljive, trešnje, bademi).
2. Osoba sa teškim sindromom iritabilnog creva (IBS), naročito ako im smeta sorbitol ili veće količine vlakana. Veća količina kajsija može izazvati nadimanje, gasove ili proliv.
3. Osoba koje imaju dijareju ili osetljiv stomak, jer vlakna i sorbitol mogu pogoršati tegobe.
4. Osoba sa uznapredovalom bolesti bubrega koje moraju da ograniče unos kalijuma. Kajsije sadrže umerenu količinu kalijuma, pa količina treba da bude usklađena sa preporukom lekara ili dijetetičara.
5. Osoba sa alergijom na polen breze, jer kod nekih može doći do oralnog alergijskog sindroma. To izaziva svrab ili peckanje u ustima nakon konzumiranja svežih kajsija.
6. Kod osoba sa dijabetesom sveže kajsije nisu zabranjene. Naprotiv, imaju srednji glikemijski indeks i mogu biti deo ishrane u umerenim količinama. Obično su 2–4 srednje kajsije uz obrok ili užinu (ne same) razumna količina, u zavisnosti od individualnog plana ishrane.

Važno je razlikovati sveže od suvih kajsija. Suve kajsije imaju znatno više prirodnih šećera po porciji, pa se jedu u manjim količinama.

7. Glikemijski indeks i Glikemijsko opterecenje kajsija

• Glikemijski indeks (GI) vam govori koliko brzo šećer ulazi u vašu krv. 

• Glikemijsko opterećenje (GO) vam govori koliko šećera ima u normalnoj porciji. 

Sveže kajsije imaju glikemijski indeks (GI) od oko 34. To znači da su hrana sa niskim GI. Sporo se vare i izazivaju blagi, stalni porast šećera u krvi umesto naglog skoka. 

GI je skala od 0 do 100. On meri koliko brzo se hrana pretvara u šećer u vašem telu i podiže šećer u krvi. Hrana sa GI od 55 ili nižim je „nizak“ i odlična je za kontrolu šećera u krvi.

Glikemijsko opterećenje (GL) uzima u obzir veličinu porcije. Sveže kajsije imaju GL od oko 3,8. Bilo koji GL ispod 10 smatra se veoma niskim.

8. Kako izabrati i čuvati kajsije?

Pri kupovini kajsija važno je obratiti pažnju na nekoliko stvari:

• boja treba da bude ujednačena, bez zelenih delova
• plod treba da bude blago mekan, ali ne gnjecav
• miris treba da bude sladak i prijatan

Nezrele kajsije mogu se ostaviti na sobnoj temperaturi da sazru, dok se zrele čuvaju u frižideru kako bi duže ostale sveže.

U frižideru se obično mogu čuvati nekoliko dana, dok se duže skladištenje postiže zamrzavanjem ili sušenjem.

9. Upotreba kajsija u kulinarstvu

Kajsije se koriste u mnogim receptima i oblicima:

• sveže u voćnim salatama
• kao sastojak smutija i kremova
• u kolacima, pitama i tartovima
• u dzemovima i marmeladama
• kao dodatak mesnim jelima u slatko-slanim kombinacijama

Suve kajsije su posebno popularne kao energetska užina jer imaju koncentrisan ukus i prirodne šećere.

10. Zanimljivosti o kajsijama

• Kajsije su jedna od najstarijih kultivisanih voćnih vrsta
• Postoje stotine sorti sa različitim nijansama ukusa i boje
• Sušene kajsije imaju znatno intenzivniji nutritivni profil po gramu u odnosu na sveže
• Drvo kajsije cveta veoma rano, što ga čini osetljivim na prolećne mrazeve

11. Nutritivne vrednosti po 100 g (sveže kajsije):

Napomena za nutritivne vrednosti kajsija

Nutritivne vrednosti mnogo zavise od zrelosti kajsija i sorte kajsija.

 Kalorije: 48 kcal

 Proteini: 1.4 g

 Ugljeni hidrati: 11.1 g

 Šećeri: 9.2 g

 Masti: 0.4 g

 Zasićene masti: 0.03 g

 Mononezasićene masti: 0.17 g

 Polinezasićene masti: 0.09 g

 Vlakna: 2.0 g

 Voda: 86.4 g

 Natrijum: 1 mg

 Holesterol: 0 mg

VITAMINI:

 Vitamin A (RAE): 96 µg

 Beta-karoten: 1094 µg

 Vitamin C: 10 mg

 Vitamin E: 0.89 mg

 Vitamin K: 3.3 µg

 Vitamin B1 (tiamin): 0.03 mg

 Vitamin B2 (riboflavin): 0.04 mg

 Vitamin B3 (niacin): 0.6 mg

 Vitamin B5 (pantotenska kiselina): 0.24 mg

 Vitamin B6: 0.05 mg

 Folat (B9): 9 µg

MINERALI:

 Kalijum: 259 mg

 Fosfor: 23 mg

 Kalcijum: 13 mg

 Magnezijum: 10 mg

 Gvožđe: 0.4 mg

 Cink: 0.2 mg

 Mangan: 0.1 mg

 Bakar: 0.1 mg

 Natrijum: 1 mg

 Selen: 0.1 µg

Zaključak

Kajsije su mnogo više od običnog letnjeg voća. One su nutritivno bogate, svestrane u upotrebi i povezane sa brojnim zdravstvenim benefitima. Bilo da se jedu sveže, sušene ili u obliku dezerata, lako se uklapaju u svakodnevnu ishranu.

Zahvaljujući kombinaciji ukusa, hranljivih sastojaka i jednostavne upotrebe, kajsije zauzimaju posebno mesto među voćem koje je i ukusno i korisno za organizam.